Leo Brabanticus 167, 31.12.2009

De ware Van Amsberg behoeft eigenlijk al niet meer op te staan

Niemand is helemaal slecht en niemand is helemaal goed. Elk mens is een mengseltje, waarbij het verstandig is diegene voor een bepaalde functie aan te wijzen die door zijn aangeboren kwaliteiten, zijn studie en zijn karakter daartoe de meest geschikte is. Mevrouw Van Amsberg had nooit de hoogste functie in ons land mogen bekleden, omdat ze zich nimmer in haar hart bij de positie van ceremonieel koning heeft willen neerleggen. Van jongs af aan is haar voorgehouden dat ze in de wieg gelegd was om macht uit te oefenen zonder dat daarbij gezegd werd dat die macht niet meer dan een schijnmacht zou zijn. Immers de grondwet van 1848 en de zogenaamde conflictentijd (1866-1868) hadden de de bestuursmacht ten principale bij het volk gelegd, ook al hadden haar overgrootvader, grootmoeder en moeder deze democratisering immer van harte tegengewerkt en de progenituur ook in die afwijzing opgevoed.

Toen mevrouw Van Amsberg nog een jong Leids studentje was, wilde ze al uitsluitend met uwe koninkllijke hoogheid worden aangesproken, waarmee ze de risée van de universiteit werd. Bemiddelingspogingen in de vorm van de aanspreektitel freule botsten met de arrogantie van het wereldvreemd opgevoede meisje. Ze had zeker wel af en toe een beminnelijke bui maar voor het uitoefenen van een functie die zoveel bescheidenheid, zelfbeheersing en opoffering eist, was zij totaal ongeschikt. Al in de jaren '60 werd met name in kringen van de PvdA er openlijk aan getwijfeld of zij geen brokkenpiloot zou worden. Uiteindelijk moeten wij nu aan het bijna-einde van haar periode helaas constateren dat de sombere verwachtingen over de wijze waarop ze haar macht zou gebruiken, reëel waren.

Dat het parlement als een tam vogeltje uit haar hand heeft gegeten, moeten we vanzelfsprekend eerstens aan de dames en heren volksvertegenwoordigers zelf verwijten, die te laf waren om orde op zaken te stellen. Wanneer een paar - niet één - werkelijke republikeinen in de Tweede Kamer hadden gezeten, zij hadden zich onsterfelijke erkentelijkheid verworven door het machtsmisbruik aan de kaak te stellen en daarmee het nageslacht de puinhoop te besparen warmee het nu wordt geconfronteerd. De tweede reden ligt bij de opeenvolgende ministers en premiers die nauwelijks of nooit de jongedame in kwestie durfden vertellen hoe de machtsverhoudingen in Nederland lagen: dat overal waar in de grondwet 'koning' stond 'minister' diende te worden gelezen, dat zij slechts een ceremonieel koningschap uitoefende en voor dat haar reine-fainéante-schap krankzinnig hoog op de loonlijst stond.

Of het nu kwam doordat zij af en toe uiterst aanminnig kan doen - ze werd zelfs een tijdje prinses glimlach genoemd, maar daar zal de hand van de RVD wel achter gezeten hebben - of dat de ministers en volksvertegenwoordigers gewoon te 'schijterig' waren om haar met gelijke munt te betalen,- het ging bij haar van kwaad tot erger: geschiedvervalsingen, arrogantie, bekakte praatjes, snel-aangebrand-zijn, leugens, geldsmijterijen, berekening, aartsgierigheid, bemoeizucht en machtswellust waren aan de orde van de dag en werden door het volk, dat door het onderwijs, de media en het internet beter dan ooit geïnformeerd is over de waarachtige werkelijkheid niet meer werden geslikt. Het keerpunt in die ontwikkeling moet enkele weken na de dramatische vermeende aanslag van Apeldoorn 30 april 2009 hebben plaats gevonden. Deze combinatie, gevoegd bij de verwordingsverschijnsel waar elk instituut-op-leeftijd mee te maken krijgt - hebben geleid tot de situatie waarin de hele clan momenteel verkeert, mevrouw Van Amsberg zelf niet uitgezonderd. Radeloos moet ze zich voelen. Anders kunnen we haar blunders niet verklaren.

De oude Eva is nog steeds het mixtum compositum van veel negatiefs en weinig positiefs. Wanneer ik vandaag in de kranten lees dat Van Amsberg een bezoek heeft gebracht aan de geruimde geitenboerderijen in onze provincie en lees hoe zij daar aan die boerentafel zat, erg onwennig en een beetje met een vies gezicht - hadden ze die foto er maar niet bij moeten afdrukken - dan begrijp je dat het voor die simpele zielen die voor het eerst een hotemetoot in levende lijve zagen, een vreugde moet zijn geweest zo'n goddelijk wezen in hun geteisterde bedrijf te zien.

Diezelfde ervaring is er wanneer op 30 april een in een sleur levende dorpsgemeenschap uitloopt om die hoge mensen die zich zo aardig weten voor te doen een uur lang met zaklopen, koekhappen en bierspuiterijen te vermaken. Burgemeesters die je daarover hoort spreken noemen zo'n gelag hun finest hour. Toegegeven, een kinderhand is gauw gevuld. En het is gewoon aardig van die hoge pieten dat ze zich zo vernederen - want dat blijft het - door zich onder het gewone volk te mengen.

Alleen - en dat mogen de lezers nimmer vergeten - de hele familie is zo door en door vergeven van eigen belang dat ze die bezoeken niet uit mensenliefde verricht maar puur omdat het de kwakkelende monarchie een duwtje in de door hun gewenste richting geven. Vooral nu, na het domme gezwets van mevrouw in haar kersttpreek was daar grote behoefte aan.

Radeloos moet ze geweest zijn, die deftige mevrouw met haar ontevreden gezicht. Onmiddellijk moet ze haar adviseurs en lakeien bij elkaarg geroepen hebben om de schade voor de monarchie niet verder uit de hand te laten lopen. Het advies moet eensluidend geweest zijn: 'Majesteit - dat zeggen haar aanbidders tegen haar - U moet onmiddelijk een bad in de menigte nemen. Wij zullen een en ander wel voor U regelen - opdat U niet per ongeluk in Drente of Groningen loopt te zoeken - en alle kranten informeren, hoe aanminnig veel mevrouw Van Amsberg is dat en dat ze haar volk zo goed begrijpt...'.

Ik had eerst dit verhaal de titel willen meegeven: 'Wil de ware Van Amsberg opstaan? '. Al schrijvende besefte ik steeds meer dat ze immer twee gezichten heeft gehad. Een groot onsympathiek monarchaal en berekenend egoïsme met een klein snufje geveinsd altruïsme,- dat is waarom christelijke burgemeesters haar zo aardig vinden.