Leo Brabanticus 138, 30.10.2009

Het blijft dweilen met de kraan open: over Machangulo, Fentener van Vlissingen en Balkenende

Het NRC van 29 oktober wijdt twee artikelen aan Machangulo, een van Peter Vermaas die er melding van maakt dat Fentener van Vlissingen, aangesteld om als voorzitter van de stichting Administratiekantoor Machangulo afstand te creëren tussen Amsberg en zijn vakantiehuis/ontwikkelingshulpproject/onwelriekende vastgoedbeleggingsfonds. Amsberg moest daardoor in een minder kwetsbare positie terecht komen.

Nou, vergeet het maar.

In plaats van dat de stichting - in de woorden van de premier - onafhankelijk van Amsberg zal op treden, blijkt nu uit een onderzoek van het NRC dat de eerste nieuwsoortige problemen zich al aandienen: die Fentener heeft namelijk zelf ook belegd in Machangulo SA.

Balkenende weet daarvan en de RVD kan niet duidelijk genoeg zeggen dat deze 'aandelenparticipatie' niet gaat 'ten koste van de autonomie van het bestuur ten opzichte van Amsberg'.

Maar hoe gaat het dan, zo vragen Laura Starink en Jeroen Wester zich af in het tweede artikel - 'Koningshuis. Mogelijk dilemma voor stichtingsvoorzitter door particpatie in Machangulo - zich af wanneer die Fentener nu als voorzitter naar Mozambique gaat om daar zijn bezit te inspecteren, en passant het gehele project en in het bijzonder het gekochte stuk grond van Amsberg in ogenschouw nemend - wie weet wat die twee onder elkaar te voren gesmoesd hebben? - ontstaat er dan geen spanning tussen tussen het belang-Amsberg, wat dan in deze constellatie landsbelang heet, en het belang-Fentener van Vlissingen?

Hoe zit het dan met de ministeriële verantwoordelijkheid van Balkenende? Volgens de RVD en het stichtingsbestuur, dat feitelijk onafhankelijk van Amsberg heet, moge er niets aan de hand zijn, maar de stiching beheert wel diens aandelen en de exploitatie van de vakantiehuisjes.

Balkenende was daarop nog zo eerlijk of zo suf om in de Kamer toe te geven dat er kwetsbaarheden lagen maar optimist als hij immer is - het kan ook zijn dat hij niet alert is op grote politieke moeilijkheden - tilde hij daar niet zwaar aan.

Pro Republica vraagt echter: wanneer er nu wel 'kwetsbaarheden' optreden bijvoorbeeld doordat participanten zich in woord of daad misdragen, ruzie krijgen met de Mozambikaanse regering, de inlanders uitbuiten, treiteren of mishandelen, of wanneer dat 'volstrekt autonome' stichtingsbestuur' de zaak opheft of beveiligingdsmaatregelen met een fregat vóór de kust vraagt of het gehele project verkoopt aan Kadaffi of Castro? Wat dan?

Het wordt steeds duidelijker dat Machangulo een pis aller is, dat het er van kwaad tot erger gaat, dat er iedere keer weer opnieuw problemen ontstaan hetzij door de binnenlandse toestand op Machangulo, hetzij door bestuurlijk onvermogen waarvan Fentener van Vlssingen nu al onmiddellijk het eerste staaltje heeft laten zien of - niet de geringste mogelijkheid - klungelig en eigenzinnig optreden van de Amsbergen of van de eenmaal volwassen geworden dochters met aanhang.

Onze huidige premier kan daar nu luchtig overheen lopen, zo in de geest van 'het zal mijn tijd wel uit duren' maar zo gemakkelijk komt hij er nu niet meer van af. Mits natuurlijk de Kamer het heft nu in handen neemt.

De beste oplossing lijkt steeds meer: ophouden met dat waanzinnige project, Amsberg op zijn aangezicht laten vallen, de monarchie afschaffen, daarmee ook die onmogelijke ministeriële verantwoordelijkheid en Balkenende onmiddelijk naar naar Brussel laten vertrekken. Daar hebben ze stellig behoefte aan nationale afdankertjes.