Tieranny van Eigenbaat
Zelden was politiek toneel zo aanstootgevend als het zeventiende-eeuwse zinnenspel Tieranny van Eigenbaat. Het is geschreven in een tijd dat het rampjaar 1672 nog vers in ieders geheugen lag. Engeland en Frankrijk vielen de Republiek der Nederlanden binnen. Het Staatse leger was na jarenlange bezuinigingspolitiek verzwakt. Het volk voelde zich verraden door de machtige staatslieden Cornelis en Johan de Witt, die de invloed van Oranje stevig hadden ingeperkt. Een lynchpartij van de gebroeders De Witt was het gevolg, waarna hun lijken als symbool voor anti-orangistisch optreden in Den Haag werden opgehangen.

Zelfzucht van Oranje
De eigenbaat van Oranje: daarover gaat het toneelstuk Tieranny van Eigenbaat (1679). Over de zelfzucht van Oranje, die haaks staat op het algemeen belang. Over regenten en hun positie ten opzichte van Oranje. Het is geschreven door het beroemde Amsterdamse kunstgenootschap Nil Volentibus Arduum en werd tot ver in de achttiende eeuw in de Amsterdamse Schouwburg opgevoerd. Al die jaren hield het de gemoederen in de Republiek bezig. Iedereen kende het, had een voorstelling bijgewoond en sprak over het propagandastuk. Telkens wanneer de positie van de Oranjes ter sprake kwam, werd het bewust door de anti-orangistische partij op het toneel gebracht.

Uitgave met muzieknotaties
Nu wordt dit beroemde toneelstuk opnieuw uitgebracht, voorzien van inleiding en commentaar door de literatuurhistorici Tanja Holzhey en Kornee van der Haven. De illustraties laten zien hoe de spelers op het toneel gekleed gingen. Grote verrassing zijn de liederen bij het toneelstuk. Voor het eerst kan de hedendaagse lezer zich een beeld vormen van het totaaltheater dat Tieranny van Eigenbaat geweest moet zijn. Rudolf Rasch zorgde voor de omzetting van de melodieën in hedendaagse muzieknotaties.

Nil Volentibus Arduum, Tieranny van Eigenbaat (1679). Toneel als wapen tegen Oranje. Bezorgd en ingeleid door Tanja Holzhey en Kornee van der Haven.
Melodienotatie verzorgd door Rudolf Rasch.
Zoeterwoude, Astraea 2008 (Duivelshoekreeks 16).
ISBN 978-90-75179-26-2. 224 blz. Winkelprijs € 18,50.

Ledenkorting! Pro Republica-leden krijgen € 2,50 korting op "Tieranny van Eigenbaat" en betalen dus slechts € 16,-. Stuur een mailtje naar onder vermelding van 'Pro Republica'.